Pazina base

Zuanna e Esterina

 

Contos 
Libros 
Poesias 
Vocabulariu 
Ritzetas 
Logos de bisitare 
Limba 
Terra e LunaAinu e canariaZuanna e EsterinaSa muzere doverosaS'arburi Mannu

  ZUANNA E ESTERINA  (de Belgin Durmush)

A Zuanna li praghiat cussa firmada de su bus, cussu palu imponidore de autoridade chi nemos podiat isfidare. Isetare fiat comente unu zogu pro issa. Teniat passientzia ca teniat tempus de frundire. Isetaiat cun Esterina, mirende cun sos ogros a s’imbesse sos chi brincaiant sa coa, in antis de occupare issa etotu su setzidorzu suo faghende·si ispatziu intre de sos àteros passezeros. Cun su cappotu de lana russa, sa pedde ingrintzipida e una bursa cun sos bicos isquadrados, pariat unu rinotzeronte prontu a s'atacu, in ue s’importu de su corru fiat minimadu si somizadu a cussa bursa niedda e lustriada appiccada dae unu bratzu.

Serrende un'ogru a coloru, aiat miradu a tesu: "¿E ite nùmeru est cuddu?" aiat pregontadu.

Esterina aiat pigadu s'isguardu dae su romanzu politziescu, "¿Ite nùmeru est s'ite?" aiat fatu cun sos ogros mesu tancados.

"Cuddu chi s'est acurziende. ¿Ite nùmeru est?"

"Non b'at nudda in cuddae," aiat naradu Zuanna, continuende cun sa matessi chinnida casu mai b'aiat una cosa chi non aiat galu bidu.

"¡Assia a macca chi so!" aiat naradu Zuanna, "cuss'insinnia manna e ruja subra de sa butega mi pariat unu bus."

Sa lampiada de Esterina si fiat arrumbada a s'insinnia a tesu e issa aiat prodotu unu bischillu cun sos cavanos: "¿comente podet esser unu bus si est tres metros prus in altu de s'istradone?"

E ite cheres, sos bus parent de bolare in mes'aera si mirados in sa distantzia," si fiat difendida Zuanna.

A Esterina li fiat bènnida a conca sa visione de unu bus in mes'aera, e pustis fiat torrada a su libru suo.

"¡Eibá! L'isco finas eo chi sas insinnas sunt piatas," aiat sighidu Zuanna, ma finas sos àutobus parent gasi si los abbaidas dae una prospetiva curreta."

Esterina non podiat cuntzentrare·si prus a sas paraulas iscritas de su libru, distraida dae su contzetu de unu bus piatu e in mes'aera.

"¿Ite diat esser unu mundu sena prospetivas si totu su chi bidimus est piatu?" aiat ironizadu Zuanna. "Nos amus a imberghire s'unu cun s'àteru comente formas de cartone si non podimus narrer cantu semus a tesu dae sos àteros."

"No est prospetiva, ma profundidade," aiat naradu Esterina chi non si podiat tratenner dae su currezire s'isballiu.

"Beru, ¡so de accordu! ¡sa profundidade! e zá no est pagu interessante zá. Est comente..." Zuanna fiat chirchende su vocàbulu adatu. "Somizat a... non la si podet somizare a nudda, a bisu meu," aiat fatu cando mancu una paraula li fiat bènnida. "Sa profundidade est una cosa diversa dae totu sas àteras, ¡comente s'ispatziu, mi!"

"¡Ma si propriu como as naradu chi est una cosa diversa dae totu?"

"Ei."

"E tando non podet esser comente s'ispatziu."

"No apo naradu chi est comente s'ispatziu."

"Emmo chi l'as naradu."

"No, non l'apo naradu. Si no dia finas narrer chi est comente una padedda."

"¿S'ispatziu est comente una padedda?"

"No, ma lu dia aer pòtidu narrer."

"Ma lu as naradu."

"No."

Esterina aiat zùghitu sa mirada sua a su libru, chi finas isse si fiat umpidu de ispatzios e de padeddas. "Mi ses abucallotende torra," aiat azuntu.

"Petzi ca ti fias abucallotada in antis de cumintzare. ¿E ite nùmeru est cudd'àteru?"

"Si est a tres metros subra de su martzapee, non bi-nd'at unu."

"No, cuddu est unu bus a beru."

Esterina aiat serradu sos ogros a coloru e aiat miradu a cara: "Custa ia mi paret un'àutobus finas a me."

"¿E ite nùmeru est?"

"No est craru."

"¿A lu firmo su matessi?" S'àutobus aiat detzelleradu a su sinnu de sa manu de Esterina.

"Est su 67, cherimus su 156," aiat naradu Esterina.

"Nos tocat de nche lu pigare como; s'est firmadu pro nois."

"Ma no ischimus mancu a ue est tucchende."

"Non faghet nudda. Andat bene su matessi."

Esterina teniat pagu gana de la cuntrariare e gasi aiat postu su libru in sa bursa uffia e fiat pigada.

"Zughide·nos a carchi logu," aiat naradu Zuanna a su ghiadore cando li aiat mustradu s'abonamentu, e si fiat setzida a curzu de isse gasi chi, de tantu in tantu, li podiat dare un'ograda. Non b'aiat mancu un’àteru passizeri.

"Nemos est pigadu," aiat naradu Esterina angustiada chi su bus non diat esser andadu a su tzentru.

"Non ti preocupes," aiat fatu Zuanna setzende·si in su setzidorzu comente si fiat una poltrona, "tenzo bisione perfeta de sa caminera."

S'istrada si fiat istringhida cando s'àutobus fiat intradu in una caminera a tesu dae su tràficu de su tzentru de sa tzidade. Zuanna aiat miradu sa carrera e su ghiadore cun su matessi fàssinu, comente una pitzochedda avventurada·si fora.

"¿Ispero chi l'ischides a ue no-nche sezis zughende?" aiat pregontadu a su ghiadore insuspitida, a pustis de aer notadu chi issa e totu non l'ischiat.

"¡Mancu s'idea! Ma oh, como chi semus inoghe, bidimus a ue no-nche zughet," aiat fatu isse cun sarcasmu, ispinghende s'atzelleradore.

"Pro fortza chi l'ischit, Zuanna, est faghende su matessi trazitu onzi die dae meda annos."

"¿E proite est chi non l'apo bidu in antis de oe? Cussa cara non la connosco, a beru, est una cara gasi curiosa chi non la dia tzertu ismentigare." Su ghiadore si fiat achizadu, su pee ispinghende s'atzelleradore a onzi commentu de Zuanna, e incuntrende semper sos ogros de issa riflessos in s'ispigru.

"No est pro neghe sua, est nàschidu cun cussa cara. In prus, custu no est su bus nostru"

"¿E ite so narende eo? Si est faghende custu traballu dae meda annos e si custu est su bus isballiadu, devet parire normale, ¿e tando pro ite paret curiosu chei unu mortore?

S'abullonadura de Esterina l'aiat invasa tota, e issa si fiat interrada in un'àteru romanzu politziescu chi aiat bogadu fora dae sa bursa. Fiat un'atu de autodifesa, irònicu in unu tzertu sensu bidu chi su libru isse etotu faeddaiat de mortorios. Sas pàzinas nde fiant umpias a cuccuru de ochiidores e de vìtimas chi, a bias, non fiat possìbile cumprender si s'òmine chi aiant mortu aiat isse etotu mortu calincun’àteru, o si fiat una vìtima innotzente chi podiat esser diventada unu mortore, si petzi l'aiant dassadu a sa sola in sas carreras iscuras, lughinzolas e pienas de mortos de sa tzidade in ue s'issena si fiat isbolighende. De fatu, sa corrutzione fiat totue e su mortoriu fiat contazosu, o nessi pariat gasi, in ue totus pariant fagher parte de unu mortoriu o s'àteru. In onzi paràgrafu b'aiat unu cansiu e in onzi frase b'aiat unu caràtere dae su cumportamentu suspetosu, chi totu in una deviant ochiire in antis chi su paràgrafu fiat cumpletu.

Zuanna mustraiat chinnidas de impatzientzia a sos fozos chi pariat chi no-nde cheriant ischire de si bortare. "¡E mòvedi Esterí, e zá non ses pagu coilonga zá!"

Esterina aiat pasadu su libru in coa. "¡Tue tenes s'ingarrigu de cuntrollare su caminu!"

"Lu so faghende cun un'ogru e cun unu quartu de s'àteru so isetende chi bortes sa pàzina de su libru; ¡e borta·la, ajò!"

"E zá non mi ses distraende pagu zá, non bi la fago a ponner mancu mesu cherveddu in custu libru."

"¿E affutidi·nde e borta·la cussa pàzina!"

"Mi, leghe·di·lu tue; no bi resesso a legher si carras a mi pompiare."

Zuanna aiat affrancadu su libru. Esterina fiat faghende sa finta de si infadare e si fiat morighende sos pilos finas a cando fiat tzerta chi Zuanna non la fiat mirende prus, e a sa cua aiat catzadu fora un'àteru libru politziescu dae sa bursa belle isvernissiada.

Fiat chei s'àteru libru si non fiat chi sas ochiimentos fiant prus immazinativos. Òmines ghetados fora dae palatos, arrostidos dae fogos improvvisos o affungados intro unas cantas tambullanas de ozu. Esterina si fiat mossighende sas lavras cando aiant cobertu de nitròzenu lìcuidu un'àtera vìtima indifesa chi a pustis si fiat fata a biculeddos. Ancas e bratzos si fiant truncados e pustis si fiant assuccados a frighinos minudos cando fiant rutos subra de unu pamentu de pedra. Totu sa carena, aparte sa conca, chi si fiat separada intrea; e cussa conca boladora fiat arrueddulada propriu cando sa conca de Zuanna fiat pàrvida e si fiat pasada bisonzosa de sonnu subra sa pala de sa comare. Esterina aiat imbatidu unu ticchirriu incontrolladu a su notare chi sas palas suas teniant prus concas de cantu s'ispetaiat. Su ticchirriu aiat assuconadu su ghiadore, chi aiat manuvradu s'àutobus a un'ala de sa carrera
e pustis aiat imberghidu una camioneta aparcada.

"¡Coro meu!" aiat naradu Zuanna adderetende·si. "Ello pro ite l'azis fatu," aiat sighidu ammonestende su ghiadore chi si fiat frobidu sos ogros cun s'ala de su bentone.

"¡Iscureddu!" aiat continuadu, sa cumpassione sua butiende in fora dae cuss'erbu tzinicu. "Azis petzi fossigadu un'ala. S'ater'ala est galu noa. Non pranghedas prus... faghide·no·nche essire chi devimus leare un'àteru bus," aiat azuntu cun tonu de làstima isvanessida.

Su ghiadore aiat assadu sos ogros infustos e aiat premidu unu butone comente si fiat un'espulsore ammajarzadu. Esterina e Zuanna si-nche fiant faladas e aiant naradu in bon'ora a sughiadore.

"¿E proite no-nche semus faladas como?" aiat pregontadu Esterina faghende contu a su bentu fritu chi li fiat pitighende sas ancas iscalzetadas.

"Pro no-nche leare un'àteru bus, pro forza," aiat impostu Zuanna cun connoschentzia manna dinnifada. "¿E cale nùmeru devimus pigare custa ia?" aiat pregontadu seberende unu nùmeru comente si fiat zoghende a tòmbola.

"Devimus leare su 156."

"Su 156 non colat inoghe. Nos toccat de torrare in segus si lu cherims pigare."

"¿E in ue est sa firmada de su bus?" aiat pregontadu Esterina.

"¡E ite nde isco eo!" aiat impostu Zuanna, ¡peró isco comente fagher! “Condutore," aiat ticchirriadu dae ue fiat ficchida. "Condutore," aiat ripitidu cun autoridade, "cando bos sezis postu sa conca a postu, ¿a nos podides zugher a ue semus pigadas?" Su ghiadore las aiat pompiadas cun incredulidade e si fiat ingrussadu in su setzidorzu comente si su pesu de su mundu li fiat faladu subra de sa conca.

"Mi paret unu paghitzeddu depressu, dassamu·lu in pasu pro unos cantos minutos," aiat tuturradu Zuanna, agatende unu cantzu de làstima.

"Eia bae, chi troppa cosas li sunt capitadas, iscureddu. Non cumprendo propriu ite l'est pigadu a pro imberghire cussa camioneta."

"Mancantzia de cuntzentramentu, creo," aiat naradu Zuanna, iscambiende frases de simpatia de custu tipu finas a cando fiant cròmpidas a sa camioneta.

"¡Coro meu!" aiant fatu in pare. Aiant ischitzadu sos cavanos e piuladu comente puzzoneddos isdobbende sas alas a cara a una matighedda profumada.

"¡Assia a impiastru" aiant naradu mirende sa camioneta isconcuassada.

"¿Crees chi calincunu la diat notare?"

"Pesso chi emmo. Cust'ala est totu tortigada."

"Ma si la abbaidas dae s'àtera parte, paret noa."

Su ghiadore fiat pranghende a còrrinu in sa màniga sua.

"Non bos preocupeda, ghiadore, li naramus nois ite est sutzessu, ¿beru Esterí?"

"¿E it'est sutzessu Zuá?"

"¿Ello non l'ischis?"

"Su chi isco est chi apo agatadu una conca in prus subra de sas palas meas, a pustis de aer bidu su mitzidiu de totu cudda zente."

"¿Non ses pro casu pessende de contare totu a sa politzia?"

"¡Ma est su beru!"

Si no ti callias l'ant a ponner in presone pro unu muntone de annos, e no est mancu pro neghe sua," aiat pretzisadu Zuanna. "Sa neghe la devimus dare a s'iscriadore chi at fatu morrer totu cudda zente. No est cosa bona fagher crebare totu cantos, ¿a ses de accordu?"

"E su chi mi affutat de prus," aiat naradu Esterina, appropriende·si de su puntu de sa comare sua, "est chi a isse non l'at a toccare nemos, ca sa politzia no at a agatare mai sos carasos. ¡Si l'at a iscampare!" Si fiat marmurada in cue, sa bucca appenedda a coloru, sos pilos indiaulados atropilliende·si in su bentu, chirchende liberatzione dae su pessamentu de cussos fatos gasi disumanos chi aiat iscobertu.

Zuanna aiat cunsentidu cun sabidoria, "sa politzia at a inculpare isse," aiat naradu puntende su poddighe a s'òmine, "ca sa culpa est totu sa sua."

Esterina aiat fatu tzennu de ei cun sa conca, "finas sa cara sua paret rezelosa. De tzertu paret unu riu mudu. Si non l'aia connotu, mi dia esser de tzertu assolocada de isse," aiat naradu cun tremoria.

"Nos devimus calliare a sa muda. ¿A sezis cuntentu como, condutore?" aiat abboghinadu, "si non narades nudda, mancu nois amus a narrer nudda. Bos semus testimonzos."

"¿A non cheres narrer àlibi?" aiat pregontadu Esterina.

Zuanna si fiat fata pessamentosa, "ei, tenes resone. Non cherimus chi appichent cust'iscurigadu. Àlibi est prus appropriadu. Sonat comente si fiat in un’àteru logu imbetze de si-nche istare prozetende unas cantas villaneria."

"Eja, e cando amus contadu totu a sa politzia, nos at a zugher a domo," aiat azuntu Esterina, tuturrende ite podiat capitare si aiant postu s’òmine in grillios.

Su ghiadore si fiat ingrussiadu pranghende sena pasu.

"Nara·li calesisiat cosa Esterí, chi est gai affutadu."

Tenzo unas cantas zìzolas, ¿a nde cherides una, ghiadore?" aiat offertu Esterina isforrojende intro de sa bursa niedda uffia de libros. "So segura chi nde tenzo nessi una inoghe."

"E faghe in presse. ¿A lu bides chi s'òmine est dolende?"

Esterina fiat forrojende su culu de sa bursa, unu logu chi non aiat visitadu dae tempus meda, e aiat bogadu fora su chi li fiat pàrvida una zìzola. "¡Millu mi! su molare fràzigu, propriu s'ùltimu chi m'ant bogadu. Andaia macca pro sos durches in cussu tempus," aiat sighidu a tonu nostàlzigu.

"¡In nùmene de sos santos, non li dies cussu! S'at a assuconare."

Esterina aiat interrotu su chi fiat faghende, "Madonna mia santa, creo chi apo finidu totu sas zìzolas in antis chi m’aiant bogadu custu dente," aiat naradu cun espressione de timoria.

"¡Faghe·mi bider!" Zuanna aiat leadu sa bursa isquadrada de Esterina e si fiat posta a costurare sas zìzolas. "Non si bidet nudda inoghe intro," aiat criticadu isboidende su contenidu in su martzapee. Su muntoneddu chi nde fiat essidu podiat esser una biblioteca in miniadura: paritzos libros, unu ziornale e unu cantzu de papiru chi aiat fatu parte de unu libru. Ma osservende cun prus avertimentu, si podiat narrer chi cussu montigheddu pariat prus unu muntonarzeddu chei unu logu literariu.

"¿E custu it'est?" aiat fatu Zuanna colliende una cosita birgonzosa dae su martzapee. "Diaulu malaitu, unu preservativu est," aiat naradu frundende·lu in su matessi tempus chi fiat impondende a sa pregonta sua.

Esterina l'aiat collidu, " bias meda mi fia pregontada ite fine aiat fatu. Tenet unu valore sentimentale, intende," aiat naradu, sa caentera de cuss'ammentu ponende fogu a sos cavanos suos e ponende unu bischilliu gosadore in totu sa cara.

"¿Ite? cheres narrer chi... Esterí, ischifu faghet, bogami·nche·lu dae in antis."

"¡E cantu ses pagu romantica bae!" aiat naradu Esterina a tonu accusadore, ponende s'ozetu pretziosu in su fundale de sa bursa.

"¿E custos ite sunt?" aiat pregontadu Zuanna, tirende filos de prata chi si fiant imboligados totue.

"Ah, cussos sunt sos pilos suos in antis chi fiat diventadu conchispilidu.

"¿E comente non lu diat esser si sos pilos suos sunt totu inoghe?"

"Porri·mi·los." Esterina aiat leadu a modu de fura sos pilos dae sa manu de Zuanna. "Li ses iscontzende sa ria," aiat naradu liscinende·los comente si fiat un'animale fertu.

"Iscummito chi tenes finas su cherveddu suo intro in cue."

Esterina fiat troppu preoccupada cun cussa matighedda de pilos pro ponner contu a su sarcasmu de sa comare. "Ello," aiat naradu angustiada, "beru chi fiat ispiliortiadu casi semper."

"¿E non aiat murrunzadu nudda cando li aias tiradu sos pilos?"

"No, ca dormiat totoras."

Zuanna aiat mòvidu sa conca e si fiat ingrussiada arrumbende·si a su muru pro agatare una postura chi li daiat prus confortu. Aiat afferradu sos libros e los aiat postos unu a probe de s'àteru in su martzapee comente si los cheriat mustrare a su pùblicu, ma essende in periferia, non b'aiat un'ànima bia in cue chi podiat appressiare cussa mostra.

"Osta Zuá," aiat naradu Esterina totu in una cun boghe etzitada, "custu mi pigat ammentos," aiat comintzadu a contare chinnende unu mucaloru. "M'ammento cando si fiat suladu su nare cun custu mucaloru... sa matana l'aiat fatu crebare."

"¿Ses narende chi cussa mantza est su mucu suo?" aiat naradu Zuanna, inconada dae s'ammissione de Esterina.

"Non fetas sa macca, custu no est petzi mucu. Faghet parte de isse. In carchi parte in custu birdore b'at su DNA suo. Unu die ispero de nche lu torrare a fagher benner biu."

"At a torrare chei unu babbuatzu cun una fassita de pilos e unu preservativu."

"Bastante pro nche lu echipazare bene," aiat naradu Esterina nostàlziga.

"Creo chi est torradu de zá e s'est ingullidu totu sas zìzolas... no-nde bido manc'una inoghe."

"Madonna santa, ite òmine iscurigadu." Tot'e duas aiant dadu una lampiada lestra a su ghiadore chi fiat galu setzidu in su setzidorzu suo mirende sa carrera deserta.

"¿A crees chi tenet un'espressione curiosa in cara?"

"No est fatzile de lu narrer," aiat naradu Zuanna detzidende si cussa fiat s'espressione sua nadurale.

"Mezus si torramus intro pro li ponner confortu," aiat suzeridu Esterina cun sa cumpassione ismannida dae unu sulu de bentu forte e fritu in sos raiosos suos.

Aiant trotadu peri s'àutobus comente duos missionarios pro agatare sa ghenna serrende·si a cara. Su ghiadore si la fiat riende a cuscusina e aiat leadu sa postura orizinale.

"¡Nos at tancadu fora!"

"Forsis cheret istare a sa sola," aiat naradu Esterina, proende a isvoligare sos misteros prus profundos de sa mente de s'òmine in sa matessi manera chi aiat isvoligadu su complotu de su romanzu politziescu.

"Non faghet bene abarrare solu in unu mamentu chei custu. Mezus meda dolere·si cun sos amigos."

De botu su motore de su veìculu fiat partidu e, sena abaidare in segus, su ghiadore si-nche fiat avviadu lestru.

"Abandonende s'issena de su crìmine est," aiat naradu Esterina chi, cun totu chi fiat esperta manna de su 'e-chie-l’at-fatu-custu' populare, fiat totu impreparada a cussu isvilupare·si de sos eventos, e chi pro un’iscuta l'aiat fatu fagher sa figura fea. ¿E ite tipu de investigadora fiat si non podiat antitzipare s'atzione de su rezelosu? S'affrontu fiat cumpletadu dae su disconsolu de aer notadu chi non aiat prus pro issa su servitziu de su bus. Unu sensu de infadu aiat leadu su logu de cussu pessamentu, ca non fiat resessida a firmare su ghiadore
ponzende·si eroica a cara a sas rodas de su veìculu. Aiat cuntempladu cuss'atu eroicu e aiat bischilliadu appenedda, in antis de cumprender cantu fiat macca cuss'idea, ca de seguru su ghiadore si-nche affutiat si issa fiat in cue o nono, e bidu chi fiat reu de omitzidiu, non diat tzertu aer esitadu a la imberghire cun cussu veìculu pesosu sena bi pessare meda. Pessende a sos pompieros raffiende sos biculeddos de issa dae sos fossigheddos de sa carrera, l'aiat fata tremeddare su filu de s'ischina, ca issa etotu non diat prus reconnoschere·si in cussos arrogos ischitzados de petza.

Cussos pessamentos si los aiat catzados dae su cherveddu comente unu chelu de ranzolu in su bentu, cando unu politziotu cun sa moto si fiat firmadu in un'ala de sa carrera.

"Tìpicu," aiat naradu Zuanna, affutada dae s'arribare troppu tardu de su zendarme, "l'apo semper naradu eo chi bennint petzi cando su criminale si-nche est fuidu." S'uffitziale si-nche fiat faladu dae sa moto e si fiat acurtziadu a sas duas fèminas chi lu podiant azuare in cuss'andala deserta. "¿A lu connoschides su ghiadore de custu veiculu?" aiat pregontadu, ispetzionende sas duas fèminas dae suta a subra, a pari modu de su veìculu destruidu.

"Non lu connosco de pessone," aiat replicadu Zuanna.

"¿A azis bidu s'intzidente?"

"Tzertu chi l'amus bidu, semus istadas inoghe totu su tempus dae cando est sutzessu, ¿beru Esterí?"

"Mi paret, ma toutu dipendet dae su chi intendes cun custu totu su tempus."

"Contade·mi su chi azis bidu." aiat naradu s'uffitziale, chirchende unu folliu biancu in su notarieddu suo chi pariat umpiu de iscritos minudos. "Isetade unu mamenteddu," aiat naradu isse proende a agatare un'ala bianca de cuss'iscartafatzu, "de sòlitu non tenzo bisonzu de iscrier nudda. Non capitat mai nudda in custu logu. Mancu male," aiat naradu cando aiat agatadu su fundu biancu de una pazinedda iscrita minudamente e chi finiat cun su mutu FINE in leteras mannas. "Tando, contade·mi detalliadamente su chi est sutzessu."

"A bisu meu totu fiat cumintzadu cando sa conca sua fiat ruta suta."

"Propriu gasi," aiat accordadu Zuanna, "ma in antis de totu custu, sa carena intrea sena sa conca si fiat fata a bicculeddos, in unu istabilimentu mannu e feu, creo."

"¿Ite?" Su politziotu pariat confusu.

"No, chi fiat in una tzentrale elètrica."

"Unu mamentu," aiat interrotu s'uffitziale.

"Emmo, tenes resone, non mi l'ammento bene, totu fiat capitadu gasi in presse."

"Agguantade!" aiat ordinadu s'uffitziale. "Como narade·mi su chi est sutzessu dae su cumintzu."

"¿Ite, dae su cumintzu cumintzu?" aiat pregontadu Esterina, cunvinta pagu chi podiat ammentare gasi in segus.

"Dae su mamentu chi est relavante a s'intzidente."

"Aia ticchirriadu e su ghiadore fiat essidu foristrada," aiat naradu Esterina confundida chi su politziotu non resessiat a cumprender cussu complotu gasi elementare.

"E pustis si-nch'est fuidu," aiat naradu Zuanna.

"¿Fuidu?"

"Ei, appena unu mamenteddu in antis chi sezis arribadu."

"¿A fiat solu o traballiende in paris cun unas cantas edoras?"

"¿Trabaliende?" aiat meditadu Esterina.

"¿Edoras?" aiat ruminadu Zuannna, "custa est sa prima ia chi los intendo fentomare gasi, ¿finas tue, Esterí?"

"No, sa Famiza, so segura chi si mutat gasi."

"Non fetas sa macca, cussa est sa mafia. No, ispetore, so tzerta chi fiat a sa sola."

"¿E comente fiat bestidu?" aiat pregontadu isse.

"Aiat s'uniforme," aiat naradu Zuanna, cun mente e boghe crara chi li daiant autoridade indisputada. "Camisa e bragas," aiat azuntu.

"A podides ispetzificare?" aiat naradu su politziotu.

"Tzertu serzente, camisa bianca e nita, ma non inamidada, e una paia de bragas betzas e nieddas. "Non propriu un'omine de si fidare, ¿ah, Esterí?"

Esterina aiat banzigadu sa conca cun disapruvu.

Su politziotu aiat dassadu perder cussa crìtica de moda e si fiat cuntzentradu a sos fatos. "Descriide·mi su veìculu suo."

"Biairru."

"Emmo, definitivamente biairru."

"Un'ispetzie de biairru forte finas si non fiat fatzile de lu notare ca fiat totu pruerosu. Podiat dare petzi esempiu malu. Mi devia refiudare de bi intrare finas a cando non si fiat netadu nessi una paghitzeddu," aiat naradu Zuanna prestende contu a su fatu chi si fiat dèpida disgraunzare, a pustis de aer iscobertu intro de issa etotu una sensibilidade isconnota pro s'iziene e sa netesa.

"¿A fiazis intro de su veìculu?"

Zuanna aiat chinadu sa conca.

"Tot'e duas," aiat naradu Esterina; "su fatu bellu fiat chi totu sos àteros aiant detzisu de pigare s'àteru bus chi diat esser bènnidu, e lu diamus aer dèpidu pigare finas nois si aimus bidu comente fiat."

"¿E de chie sezis faeddende? ¿cantu fiazis?"

"Ses o sete."

"¿E totus sezis intrados in su veìculu?"

"Emmoei, b'at baranta setzidorzos, ispatziu bastante pro totus, setzidos e fichidos," aiat naradu Zuanna pazende·si totu imparada.

"Torramus in segus. ¿A fiazis viazende in su bus cando fiat capitadu s'intzidente, ah?... e s'òmine cun s'uniforme chi azis fentomadu fiat su ghiadore," aiat propostu su politziotu, isperantzosu de no aer isprecadu sas pagas rias biancas de s'iscartafatziu cun badatzas de pagu contu, si las aiat pòtidas impitare pro su complotu de un'àteru romanzu politziescu.

Esterina e Zuanna si fiant chinnidas pari pari, non cumprendende su sinnificadu de totu cussa confusione.

"Ei, bos lu semus narende dae meda," aiant fatu tot'e duas in pare, esasperadas dae sa mancantzia de visione de s'uffitziale.

"...E su ghiadore at imberghidu sa camioneta..." aiat naradu pompiende a Esterina, "... cando bois azis ticchirriadu, ¿curretu?" aiat fatu isbolighende sos fatos de s'eventu comente si li aiant presentadu un'evidentzia chi aiat pòtidu ponner in difficultade finas su pensadore prus sofisticadu. Esclusu isse pro fortza, ca sa differentzia fiat chi isse non si podiat perplessiare cun sos fatos banales de su mundu; isse fiat un'òmine imparadu e de sabidoria manna de investigatzione, e de fatos chi faghiant parte de cuss'investigatzione.

"Eia; aia ticchirriadu e isse fiat essidu fora de istrada," aiat impostu Esterina cun tonu chi traighiat mancantzia de interessu pro sas protzeduras, ca como teniat sa gana de si-nche torrare a su libru suo e de fagher parte de sos ideales de comente una paristoria politziesca devet esser.

"¿E pro ite bos sezis posta a ticchirriare?" aiat continuadu isse cun cuss'interrogatoriu.

"Aia pessadu chi sa conca sua si-nche fiat bènnida a parte e chi fiat ruta subra de sas palas meas," aiat naradu Esterina, puntende su pòddighe accusadore a Zuanna, su mamentu chi cussa fiat colliende sos libros e los fiat ponende intro de sa bursa. S'uffitziale pùblicu, chi finas a cuddu mamentu non aiat notadu sos libros chi fiant imbolados a cameddu de sos pes suos, aiat fatu unu brincu etzitadu.

"¿A lu poto bider custu?" aiat pregontadu, incapatze de controllare cuss'etzitamentu de iscolanu chi aiat pòtidu imbarassare isse etotu si si fiat bidu, ca cussu tzertu non fiat su cumportamentu de un'investigadore.

Esterina l'aiat porridu sa bursa." "Narade·mi si agatades carchi zìzola in cue," aiat naradu.

S'uffitziale aiat abertu sa bursa e b'aiat postu sa manu intro.

Istade atentu a su preservativu," aiat naradu Esterina, "tenet un'importantzia sentimentale".

S'azente si fiat ascamadu e aiat bogadu fora sa manu, mantenende unu romanzu. L'aiat tentu in manu zelosamente pro un’iscuta. "¿A mi lu imprestades?" aiat pregontadu ganosu de lu legher, "tenzo galu meda oras de traballu de fagher."

"Non l'apo finidu mancu eo galu," aiat naradu Esterina leende cun fortza sa bursa dae sa manu de su politziotu.

"Bos l'apo a torrare," aiat promitidu.

"¡No!"

"Mi lu devides imprestare," aiat insistidu.

Zuanna aiat isperiadu s'uffitziale in modu chistionadore. "¿Comente no-nche podimus fidare de bois?"

S'uffitziale l'aiat mirada incrèdulu. "¡So un’uffitziale eo!" aiat glosadu.

Zuanna aiat zutu Esterina unu pagu a tesu e aiat tuturradu: "custos investigadores sunt pagu onestos e non mi fido de issos. ¿A t'ammentas de cussu chi aiat ochiidu chenteuna pessone?"

"¿E cale fiat?" aiat pregontadu Esterina, isfortzende·si a s'ammentare.

"Mi paret chi fiat tituladu 101 Dannatziones."

"¡Ah! Como si chi mi l'ammento, ¡e zá no fiat pagu malu zá!"

Zuanna e Esterina si fiant istrintas acurzu appenedda. "¿A ti paret chi est sa descritzione de custu alguazile?" aiat murmutadu Zuanna totu accamada e ogrende s'òmine.

"¡Emmoei!" aiat fatu Esterina, faghende·si contu de cantu fiant istadas tzegas. Si fiat calliada unu mamenteddu, meditende de su comente un'investigadore podiat isboligare sa situatzione, "eo lu distrago e tue lu iscudes in sa conca cun sa bursa," l'aiat abisada a modu de un'investigadore chi connoschet bene su dovere suo.

Zuanna fiat de acordu, no tzertu ca fiat cunvinta de sa zenialidade de su complotu, ma ca si fiat infadada de isetare in cue cun mancu unu bus in ghiriu.

"¿E su libru meu?" aiat naradu Esterina, notende chi su politziotu lu teniat in manu, setzidu in martzapee cun sas ancas incaddigadas, intratennidu dae su evolvere·si de sos misteros.

"Non ti l'at tzertu a torrare prus como."

Tot'e duas si fiant postas a caminare sena si fagher notare, bidu chi fiant arribadas a una detzisione definitiva. Comente furones in sa note, fiant coladas chietas chietas a probe a sa moto, cun s'uffitziale detzisamente obliviu de sa presentzia issoro ca fiat in un'àtera terra in ue Esterina e Zuanna non esistiant.

Cando Zuanna fiat pigada subra de su veìculu a duas rodas, Esterina fiat brincada in segus, sa cara sua brillende de etzitamentu. Sos cappotos malacontzos e sa bursa niedda bolaiant in su bentu, comente puru sos pilos arestes chi faghiant undas de rebellione. Cando fiant coladas a cameddu de su politziotu, isse fiat a bucca aberta e aiat dassadu ruer su libru a terra.

"Oh, cussa est sa moto mea," aiat abboghinadu.

"E cussu est su libru meu," aiat ticchirriadu Esterina, entusiasmada dae su prospetu chi non deviat isetare prus su 156.

 

 

 


(c) 2003 Faeddos